Subsidie voor isoleren en biobased verbouwen in 2026

Ik ben Richard Kleefman van RenovaEco. Binnen het Kenniscentrum van Ecogilde beantwoord ik de vragen over materialen en subsidies. Alles hieronder is nagelopen op rvo.nl en de andere officiële sites, met de datum erbij. Regels en bedragen veranderen elk jaar, soms halverwege het jaar. Wil je weten wat er voor jouw huis precies kan, doe dan de subsidiecheck van RenovaEco of kijk zelf op rvo.nl.

Welke subsidie krijg je in 2026 voor isoleren?

Voor een eigenaar-bewoner zijn er in 2026 vier dingen die ertoe doen:

• ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing) van RVO. Een vast bedrag per m² isolatie, plus een bonus voor biobased materiaal.
• De Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Geen subsidie maar een lening, bij een lager inkomen tegen 0% rente.
• 9% btw op de arbeid van isolatiewerk bij woningen ouder dan 2 jaar.
• Regelingen van je gemeente of provincie. Die verschillen per plek en per jaar.

Woon je in een monument, dan gelden aangepaste ISDE-eisen en zijn er leningen via het Nationaal Restauratiefonds. Daar kom ik verderop op.

Woon je in de provincie Groningen of in Aa en Hunze, Noordenveld of Tynaarlo? Dan kom je voor isolatie niet in aanmerking voor de ISDE. RVO verwijst daar naar een aparte regeling via SNN.

Hoeveel ISDE-subsidie krijg je per m² in 2026?

De bedragen hieronder heb ik gecontroleerd op de ISDE-pagina van RVO (gecontroleerd op 17 september 2026) en op de meldcodepagina's per maatregel, die RVO op 8 oktober 2026 heeft gecontroleerd. Voor 2026 zijn ze gelijk aan 2025.

Glas heeft eigen eisen (een U-waarde in plaats van een Rd) en een minimum van 3 m². Dat laat ik hier buiten beschouwing.

Wat is het verschil tussen één en twee maatregelen?

Voer je binnen 24 maanden een tweede maatregel uit, dan krijg je het dubbele bedrag per m². Die tweede maatregel mag ook een warmtepomp, zonneboiler of aansluiting op een warmtenet zijn. Alleen ventilatie telt niet mee voor de verdubbeling. De biobased bonus verdubbelt nooit mee.

Een rekenvoorbeeld met de bedragen van 2026. Je laat 50 m² dak isoleren met een biobased plaat van de meldcodelijst.

• Alleen het dak: 50 × € 16,25 = € 812,50, plus 50 × € 5 bonus = € 250. Samen € 1.062,50.
• Dak en binnen 24 maanden ook de vloer: het dakdeel wordt 50 × € 32,50 = € 1.625. De bonus blijft € 250. Daar komt de vloer nog bij.

Wil je weten wat de rest van het werk gaat kosten, gebruik dan de Kostenwijzer. Dan zie je ook hoeveel de subsidie werkelijk scheelt op het totaal.

Rd is iets anders dan Rc

Veel mensen zoeken op "Rc-eis ISDE". RVO rekent met de Rd: de warmteweerstand van het isolatiemateriaal zelf, bij de dikte die je aanbrengt. De Rc is de warmteweerstand van de hele constructie, dus muur plus isolatie plus afwerking. Een oude bakstenen muur telt voor de Rd niet mee. Je moet de Rd 3,5 dus volledig uit de isolatielaag halen. Op de meldcodepagina van een houtvezelplaat voor de gevel staat daarvoor een minimale dikte van 130 mm. Meer uitleg over de begrippen vind je in de begrippenlijst.

Krijg je extra subsidie voor biobased isolatie?

Ja. Binnen de ISDE bestaat sinds 1 januari 2024 een biobased bonus, en die geldt in 2026 nog steeds. Het bedrag staat per maatregel in de tabel hierboven. Bij de gevel is dat € 6 per m², bij het dak € 5 per m².

Twee voorwaarden waar het in de praktijk misgaat:

1. Het product moet op de ISDE-meldcodelijst staan met de vermelding "Biobased materiaal: Ja". Dat ziet niet iedereen goed. Op de meldcodelijst staat bijvoorbeeld een houtvezelplaat voor de gevel met "Biobased: Nee", terwijl een vlasplaat en een hennepmat wel als biobased staan. Het hangt af van het product, niet van de grondstof op de verpakking.
2. De bonus verdubbelt niet bij een tweede maatregel. Alleen het basisbedrag gaat keer twee.

Ik heb op rvo.nl, rijksoverheid.nl en bij Volkshuisvesting gezocht naar een aparte landelijke regeling voor biobased of natuurlijke isolatie voor particulieren in 2026. Die heb ik niet gevonden. De biobased bonus binnen de ISDE is de landelijke extra. Sommige gemeenten geven wel iets extra voor biobased, dat moet je per gemeente nakijken.

Twijfel je tussen materialen, dan kun je ze naast elkaar zetten in de materialencheck van RenovaEco. Kijk daarna altijd de meldcode na. Hoe een plaat goed verwerkt wordt, lees je bij houtvezel en in de blog biobased isolatie vergelijking 2026.

Mag je zelf isoleren en toch ISDE krijgen?

Nee. RVO is daar duidelijk over: de isolatie moet door een bedrijf worden aangebracht. Zelf isoleren geeft geen recht op ISDE voor isolatie. Je hebt een factuur van dat bedrijf nodig met de meldcode, het aantal m², de dikte, de isolatiewaarde en het materiaal.

Wat je wel zelf kunt doen: het voorwerk. Plinten eraf, oude gipsplaat slopen, afval afvoeren, de vloer afdekken. Dat werk valt sowieso niet onder de subsidie. Spreek dat wel vooraf af met het bedrijf, want die willen een schone en voorbereide ondergrond.

Hoe vraag je de ISDE aan en wat moet je bewaren?

Je vraagt de ISDE voor isolatie aan na het werk, binnen 24 maanden na de uitvoering. Dat doe je zelf met DigiD op het aanvraagportaal van RVO. Doe je meerdere isolatiemaatregelen binnen 24 maanden, wacht dan met aanvragen en vraag ze in één keer aan. Per woning krijg je voor elke isolatiemaatregel maar één keer subsidie. Houd wel de 24 maanden na de eerste maatregel in de gaten.

Wat RVO van je wil zien:

• Factuur met installatiedatum, bedrag, en per maatregel de m², dikte, isolatiewaarde, type materiaal en de meldcode. Delen die niet meetellen, zoals een nieuwe dakkapel, moeten apart op de factuur staan.
• Betaalbewijs met betaaldatum.
• Foto's van het werk, waarop de woning en de uitvoering op jouw adres te herkennen zijn.
• Gegevens van het bedrijf en een contactpersoon met telefoonnummer.

Mijn advies: maak zelf foto's tijdens het werk, en dus niet pas als het klaar is. Als de isolatie eenmaal achter de gipsplaat of onder het stucwerk zit, zie je niets meer. Neem een foto met een duimstok tegen de plaat, zodat de dikte zichtbaar is, en een foto van buiten waarop je huisnummer staat. Vraag het bedrijf vóór de opdracht of de meldcode op de factuur komt. Op offertes staat die vaak nog niet, en achteraf een factuur laten aanpassen kost tijd.

Binnenisolatie en ISDE: wanneer de subsidie-eis bouwfysisch te dik is

Dit is een veelgestelde vraag, en er zit een echt spanningsveld in. Je hebt een vooroorlogs huis met een massieve steens muur, geen spouw. Buiten isoleren mag niet of je wilt het metselwerk houden. Dan blijft binnenisolatie over. Voor ISDE moet die isolatielaag een Rd van 3,5 halen, en dat betekent al gauw een flinke dikte.

Het probleem: hoe dikker je binnen isoleert, hoe kouder de oude muur wordt. Die muur droogt dan slechter uit. Vocht van slagregen of van binnen blijft langer hangen, met kans op vorstschade aan de baksteen, schimmel achter de isolatie en rotte balkkoppen waar de vloerbalken in de muur liggen. Bij dampopen binnenisolatie met een capillair actieve plaat en een leem- of kalkstuc ervoor kan dat goed gaan. Maar hoe dik zo'n laag mag zijn op jouw muur, hangt af van de muurdikte, de gevelrichting, de voegen en het binnenklimaat.

Mijn advies: laat eerst rekenen. Een bouwfysicus maakt een vochtberekening, bijvoorbeeld met WUFI, die laat zien hoe de muur zich over de jaren gedraagt. Valt daar een dikte uit die onder de ISDE-eis zit, kies dan voor een droge muur en zie af van de subsidie op dat deel. Een paar honderd euro subsidie weegt niet op tegen een natte gevel of vervangen balkkoppen. Die berekening hoort bij een bouwfysicus. Een subsidiecheck zegt wat je kunt krijgen, niet wat je muur aankan.

Bij monumenten is de ISDE-eis voor de gevel lager (Rd 2,5, zie verderop). Dat geeft wat meer ruimte, maar de berekening blijft nodig. Over de uitvoering schrijft Tim van den Berg, die als stukadoor met leem en kalk op dit soort muren werkt, meer op /kenniscentrum/gevel/ en over afwerken met kalk op /kenniscentrum/kalk/.

Lenen voor isoleren: hoe werkt de Energiebespaarlening van het Warmtefonds?

Subsidie dekt maar een deel. Voor de rest kun je bij het Nationaal Warmtefonds de Energiebespaarlening aanvragen. Wat ik op warmtefonds.nl vond (renteoverzicht bijgewerkt op 1 oktober 2026):

• Je leent minimaal € 1.000 en maximaal € 29.000.
• Eigenaar-bewoners met een verzamelinkomen onder € 60.000 kunnen lenen tegen 0% rente. Woon je samen, dan telt het inkomen van jou en je partner samen.
• Daarboven betaal je rente. Op 1 oktober 2026 was dat 4,36% bij 7 jaar tot 4,81% bij 20 jaar. Die rente staat vast voor de hele looptijd, maar voor nieuwe leningen past het fonds hem regelmatig aan.
• De looptijd is 7, 10 of 15 jaar. Leen je meer dan € 15.000, dan kan ook 20 jaar.
• Je aanvraag is drie maanden geldig.
• Isolatie valt eronder, net als bijvoorbeeld een warmtepomp of zonnepanelen. Het volledige overzicht van maatregelen staat op hun site.

Kijk op warmtefonds.nl naar de actuele rente en voorwaarden voordat je tekent. Een lening blijft een lening, ook als het een goede is.

Hoe vind je subsidie van je gemeente?

Veel gemeenten hebben een eigen regeling: een Duurzaamheidslening via SVn, een isolatiebon, een tegemoetkoming voor een energieadvies, of een collectieve inkoopactie. Ze verschillen per gemeente en stoppen vaak zodra het budget op is.

Zo zoek je ze:

1. Gebruik de Energiesubsidiewijzer van Milieu Centraal op verbeterjehuis.nl. Daar vul je je situatie in en zie je welke landelijke en lokale regelingen er zijn.
2. Zoek op de site van je gemeente op "duurzaamheidslening" of "energieloket".
3. Vraag het energieloket of de energiecoach van je gemeente. Die weten welke potjes nog open staan.
4. Lees altijd of je moet aanvragen voor je begint. Bij ISDE vraag je achteraf aan, maar veel gemeenten willen een aanvraag vooraf. Wie eerst begint en dan aanvraagt, valt dan buiten de boot.

Hoeveel btw betaal je op isoleren in 2026?

Op de arbeid voor het aanbrengen van isolatie in vloeren, muren en daken betaal je 9% btw, als de woning ouder is dan 2 jaar en het werk de woning energiezuiniger maakt. De Belastingdienst heeft die pagina in april 2026 nog bijgewerkt. Het isolatiemateriaal zelf valt onder 21%. Ook sloopwerk vooraf, een dakkapel en zonwering vallen onder 21%. Een goede aannemer splitst dat op de factuur.

Dat scheelt je dus vooral op de arbeidsuren. Voor stucwerk aan een woning ouder dan 2 jaar geldt ook 9% op de arbeid. Het 0%-tarief voor zonnepanelen is voor isoleren niet van belang.

Welke subsidie of lening is er voor een monument?

Voor ISDE gelden bij een rijksmonument, gemeentelijk of provinciaal monument (ingeschreven in het register) aangepaste eisen. Gevel, dak en zoldervloer tellen al mee vanaf een Rd van 2,5 in plaats van 3,5. Op de meldcodelijst staan aparte codes voor monumenten. Dit heb ik nagekeken op de monumentenpagina van RVO (gecontroleerd op 22 augustus 2026).

Daarnaast het Nationaal Restauratiefonds, kort:

• Voor een woonhuis dat rijksmonument is: de Restauratiefonds-hypotheek, met een rente die volgens Rijksoverheid 3% onder de marktrente ligt, met een minimum van 1%. Voor verduurzaming tijdens restauratie is er de Duurzame Monumenten-Lening.
• Voor gemeentelijke en provinciale monumenten: leningen via het Restauratiefonds, plus een vergoeding van de helft van de factuur voor een duurzaamheidsadvies van een DuMo-adviseur, tot maximaal € 1.500 voor een integraal advies en € 500 voor advies over losse maatregelen (volgens het aanvraagformulier van augustus 2026).

Bij een monument wil je sowieso eerst een advies, ook bouwfysisch. Oude muren en kalkvoegen reageren anders dan nieuwbouw.

Waar het vaak misgaat

De meeste fouten komen terug in de vragen die binnenkomen en op facturen. Een paar komen van de bouw zelf, die ziet Tim als stukadoor.

• Biobased kopen zonder de meldcodelijst te checken. Het product voelt natuurlijk, maar staat als "niet biobased" op de lijst of staat er helemaal niet op. Dan mis je de bonus of zelfs de hele subsidie.
• Te dun isoleren voor de subsidie, of te dik voor de muur. Bij een buitenmuur zonder spouw botsen die twee. Laat eerst rekenen, kies dan.
• Geen meldcode op de factuur. RVO wil die zien. Zonder meldcode loop je vast.
• Geen foto's tijdens het werk. Tim ziet het vaak op de bouw: zodra het stucwerk erop zit, is de isolatielaag niet meer te fotograferen.
• Te weinig m². 8 m² gevelisolatie in één kamer haalt de 10 m² niet. Dak en zoldervloer samen moeten 20 m² zijn.
• Zelf isoleren en dan toch aanvragen. Dat wordt afgewezen.
• De 24 maanden laten verlopen. Vooral bij een verbouwing in fases. Schrijf de uitvoeringsdatum op.
• De gemeentelijke regeling pas na de start aanvragen. Bij veel gemeenten is het dan te laat.
• UF-schuim nog meerekenen. Vanaf 1 april 2026 geeft RVO daar geen subsidie meer op.

In de gratis gids De 25 duurste fouten bij een biobased verbouwing staan er meer, ook buiten de subsidie om.

Zelf doen of laten doen?

Voor de ISDE is het simpel: de isolatie zelf moet een bedrijf doen. Doe je het zelf, dan vervalt de subsidie op die maatregel. Bij een dakvlak van 50 m² met een biobased plaat gaat het om € 1.062,50, zie het rekenvoorbeeld hierboven.

Wat ik aanraad: laat het isoleren doen door een vakman die de meldcode en factuur goed regelt, en doe zelf het voorwerk en eventueel het schilderwerk na afloop. Wil je wel leren hoe het moet, bijvoorbeeld omdat je later zelf een kamer wilt afwerken met leem, loop dan mee met een vakman op de klus via het Leercentrum.

Zoek je iemand die biobased isoleert en het stucwerk erop goed aansluit, kijk dan bij vind een vakman. Tim koppelt je aan een gescreende vakman. Over de financiële kant van biobased bouwen staat ook deze blog op de site.