Mijn portaal

Ecologisch bouwen en verbouwen: wat het is en wie het doet

Ecologisch bouwen is bouwen en verbouwen met materialen die weinig belasting voor het milieu geven en prettig zijn om tussen te wonen, zoals hout, houtvezel, stro, hennep, leem en kalk. In de praktijk komt het erop neer dat de hele opbouw van muur, dak en vloer vocht kan opnemen en weer afgeven.

Ik ben Tim van den Berg, leemstukadoor en oprichter van Ecogilde. Op deze pagina lees je wat ecologisch bouwen inhoudt als je een bestaand huis verbouwt, waar het vaak misgaat en hoe je iemand vindt die het goed doet.

Vind een vakmanNaar de Kostenwijzer

Ecologisch, biobased, natuurlijk en duurzaam

Die woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Ze betekenen elk iets anders. Biobased zegt waar de grondstof vandaan komt: van planten, bomen of dieren. Houtvezel, vlas, hennep, stro en kurk zijn biobased. Natuurlijk is ruimer, want leem en kalk komen ook uit de natuur, al zijn ze mineraal.

Ecologisch gaat over het geheel. Je kijkt naar wat een materiaal doet met het milieu, over de hele levensduur, en naar hoe gezond het is om ermee te wonen. Duurzaam wordt vaak gebruikt voor alles wat energie bespaart, ook als dat met kunststof isolatie gebeurt. Een overzicht per materiaal staat op de pagina biobased materialen.

Wat ecologisch verbouwen in een bestaand huis betekent

Bij een verbouwing gaat het meestal om isoleren en afwerken. Je isoleert het dak, de muren of de vloer met een biobased materiaal, zoals houtvezel, vlas, hennep of cellulose. Daarna werk je de wanden af met leem of kalk in plaats van gips en latex. Zie biobased isoleren, leemstuc en kalkstuc.

Voor de vloer en het schilderwerk zijn er ook ecologische keuzes, zoals kurk, linoleum en massief hout, en verf op basis van kalk, leem of natuurlijke olie. Daarover lees je meer bij natuurlijke vloeren en natuurlijk schilderen.

Waarom de opbouw belangrijker is dan het materiaal

Een houtvezelplaat met een laag latex erop werkt anders dan dezelfde plaat met leem erop. Biobased materialen nemen vocht op en geven het weer af. Dat werkt alleen als de lagen eromheen dat ook toelaten. Zet je er een dampdichte laag tussen op de verkeerde plek, dan kan het vocht niet weg en krijg je juist problemen.

Kijk daarom eerst naar de hele opbouw van binnen naar buiten, en kies daarna het materiaal. In het Kenniscentrum lees je hoe je een dampopen opbouw herkent. Bij opbouw doorrekenen zie je voorbeelden van muren, daken en vloeren.

Wat kost ecologisch bouwen?

Ecologische materialen zijn vaak iets duurder in aanschaf, en het werk kost soms meer uren. Daar staat tegenover dat je bij de ISDE-subsidie een extra bedrag per vierkante meter krijgt als je met een biobased product van de meldcodelijst isoleert. Wat een klus ongeveer kost, zie je in de Kostenwijzer. De subsidie staat op de pagina subsidie voor biobased isoleren.

Hoe herken je een goede ecologische aannemer?

Vraag een aannemer welke opbouw hij voorstelt en waarom. Iemand die dit werk dagelijks doet, kan uitleggen waar het vocht naartoe gaat en welke lagen erbij horen. Vraag ook naar foto's van eerdere klussen en met welke materialen hij werkt. Een goede vakman zegt het ook eerlijk als iets niet kan of als er eerst een bouwfysicus naar moet kijken.

Meer vragen om te stellen staan in het Kenniscentrum bij hoe vind ik een betrouwbare biobased aannemer en op de pagina vakman kiezen.

Een ecologische vakman vinden via Ecogilde

Bij Ecogilde zitten vakmensen die ecologisch bouwen en verbouwen, verspreid over heel Nederland. Ik heb ze allemaal zelf gesproken en weet wat ze kunnen. Vertel wat je wilt laten doen, dan stel ik één vakman voor die bij je klus past. Voor jou als huiseigenaar kost dat niets, je betaalt alleen de vakman voor zijn werk.

Bronnen

  • RVO, ISDE isolatiemaatregelen voor woningeigenaren, www.rvo.nl
  • Wageningen University & Research, Biobased bouwmaterialen: bewezen lage milieu-impact, www.wur.nl

Veelgestelde vragen

Wat is ecologisch bouwen?

Bouwen en verbouwen met materialen die weinig belasting voor het milieu geven en gezond zijn om tussen te wonen, zoals hout, houtvezel, stro, hennep, leem en kalk. Daarbij kijk je naar de hele opbouw van muur, dak en vloer, zodat die vocht kan opnemen en weer afgeven.

Wat is het verschil tussen ecologisch en biobased bouwen?

Biobased zegt waar de grondstof vandaan komt: van planten, bomen of dieren. Ecologisch is breder en gaat over de milieubelasting over de hele levensduur en over gezond wonen. Leem en kalk zijn mineraal en dus geen biobased materiaal, al horen ze bij ecologisch bouwen vaak bij de afwerking.

Is ecologisch bouwen duurder?

Vaak iets, in materiaal en soms in uren. Bij de ISDE-subsidie krijg je extra per vierkante meter als je met een biobased product van de meldcodelijst isoleert. In de Kostenwijzer van Ecogilde zie je per klus wat het ongeveer kost.

Hoe vind ik een ecologische aannemer?

Vraag welke opbouw hij voorstelt en waarom, en vraag naar foto's van eerdere klussen. Via Ecogilde stel ik een vakman voor die ik zelf heb gesproken en die bij je klus past. Dat kost je als huiseigenaar niets.