Home / Kenniscentrum
Kenniscentrum
Vragen over biobased bouwen, beantwoord door mensen die het werk doen
Vragen en antwoorden over alles op het gebied van biobased bouwen en subsidies. Van leem, kalk en houtvezel tot stro, isoleren en de ISDE. Gratis, vanuit de bouwpraktijk.
Veel gezocht:
Je vraag wordt beantwoord door


Alleen als de vraag verder gaat, vragen we het aan een van onze vakmensen. Je krijgt het antwoord in je mail.
Stel je vraagKies een onderwerp
Begrippen A–Z →Alle vragen →Meest gelezen
Net beantwoord
Alle vragen en antwoorden
- Subsidies
- Subsidie
Krijg je subsidie voor binnenisolatie van één kamer?
Ja, als het om minstens 10 m² gevel gaat, een bedrijf het doet en het materiaal een Rd van 3,5 haalt (2,5 bij een monument). Je krijgt dan € 20,25 per m² in 2026.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Subsidies
- Zelf doen
Subsidie als je zelf isoleert: kan dat in 2026?
Voor de ISDE niet: RVO eist dat een bedrijf de isolatie aanbrengt. Sommige gemeenten hebben eigen regels, en je kunt het voorwerk zelf doen terwijl een bedrijf isoleert.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Subsidies
- Subsidie
Hoeveel subsidie krijg je voor dakisolatie in 2026?
€ 16,25 per m² bij één maatregel, € 32,50 bij twee of meer. Met biobased materiaal van de meldcodelijst komt er € 5 per m² bij. Minimaal 20 m² (samen met zoldervloer), maximaal 200 m².
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Subsidies
- Subsidie
Hoeveel extra subsidie krijg je voor biobased isolatie?
De ISDE heeft een biobased bonus per m², van € 1 (bodem) tot € 6 (gevel). Het product moet op de meldcodelijst staan met 'Biobased materiaal: Ja'. De bonus verdubbelt niet.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Subsidies
- Subsidie
ISDE aanvragen na het werk: hoe lang heb je de tijd?
Je vraagt ISDE voor isolatie achteraf aan, binnen 24 maanden na uitvoering. Je hebt de factuur met meldcode, het betaalbewijs en foto's van het werk op je adres nodig.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Subsidies
- Kosten
Warmtefonds lening voor isolatie: hoe werkt het?
Met de Energiebespaarlening leen je € 1.000 tot € 29.000 voor onder meer isolatie. Bij een verzamelinkomen onder € 60.000 is de rente 0%. Daarboven betaal je een vaste rente, op 1 oktober 2026 4,36% tot 4,81%. Looptijd 7 tot 20 jaar.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Stro
- Vakvraag
Is een strobalenhuis brandveilig?
Een afgewerkt strobalenhuis is brandveilig: gepleisterde strowanden haalden in tests 30 tot 120 minuten brandwerendheid. Het grootste risico zit in de bouwfase, als er nog los stro ligt.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Stro
- Vakvraag
Krijg je muizen in een strobalenhuis?
Muizen eten geen stro, want er zit geen voedsel in. Ze nestelen alleen in holtes. Een strak gevulde en goed gepleisterde wand geeft ze geen ingang, zeker aan de onderkant niet.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Stro
- Onderhoud
Hoe lang gaat een strobalenhuis mee?
Er staan strobalenhuizen die ouder zijn dan honderd jaar. De levensduur hangt af van droog bouwen en onderhoud van de buitenpleister, niet van het stro zelf.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Stro
- Afwerking
Strobalen pleisteren met leem of kalk?
Binnen leem, buiten kalk of een geventileerde gevelbekleding. Leem buiten werkt alleen goed beschut. Kalk binnen kan, maar leem regelt het vocht beter. Cement nooit.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Stro
- Planning
Heb je een vergunning nodig voor een strobalenhuis?
Ja, voor een strobalenwoning heb je een vergunning nodig, net als voor elk ander huis. Stro is toegestaan als je laat zien dat de wand aan de Bbl-eisen voldoet. Begin vroeg het gesprek.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →- Stro
- Ondergrond
Hoe dik is een strobalen muur?
Met balen op hun kant is de wand zo'n 42 cm dik inclusief pleister, plat gelegd ongeveer 54 cm. Dat is iets dikker dan een spouwmuur en geeft diepe dagkanten.
Beantwoord door Richard KleefmanLees het antwoord →Stel je vraag
Je hoeft niet in te loggen. Je krijgt het antwoord in je mail en het komt in het Kenniscentrum, zodat anderen er ook iets aan hebben. Online staat alleen je voornaam.
Uit de praktijk
Alle artikelen →
Leemstuc aanbrengen stap voor stapLeemstuc is duurzaam, ademend en zorgt voor een gezond binnenklimaat. Zo breng je het stap voor stap aan.
Gutex gevel stucen met kalk: zo breng je het aan, en waarom de details alles bepalenHoutvezelplaten aanbrengen en afwerken met kalk: platen, kozijnen, vensterbank, sokkel en pleister. Met gratis checklist.
Kalkhennep, mycelium of stro: biobased isolatie vergeleken in 2026Stro en kalkhennep laat je in 2026 gewoon verwerken, mycelium-isolatie is nog niet te koop. Lambda, brand, dampopen en ISDE per materiaal op een rij.Veelgestelde vragen
Wat is biobased bouwen?
Bouwen met materialen die groeien, zoals hout, stro, hennep, vlas en riet, vaak gecombineerd met natuurlijke minerale materialen als leem en kalk. Ze leggen CO₂ vast en laten vocht door, zodat vocht uit de muur weg kan. Elk materiaal vraagt wel zijn eigen aanpak: daar gaan de meeste vragen in dit Kenniscentrum over.
Is biobased bouwen duurder?
Dat hangt af van de klus. Sommige materialen kosten meer dan gangbare, andere zijn vergelijkbaar. In de Kostenwijzer zie je per klus de bandbreedte, met prijzen van 2026.
Kan ik biobased verbouwen in een bestaand huis?
Ja. Denk aan leem- of kalkstuc op bestaande muren, isoleren met houtvezel of hennep, of een gevel herstellen met kalk. Belangrijk is dat de opbouw dampopen blijft, anders sluit je vocht in.
Wie beantwoordt de vragen?
Vragen over uitvoering beantwoordt Tim van den Berg van Ecogilde, stukadoor in leem en kalk. Vragen over materialen en subsidies beantwoordt Richard Kleefman van RenovaEco, partner van Ecogilde. Alleen als de vraag verder gaat, vragen we het aan een van onze vakmensen.
Wat kost het?
Niets. Vragen stellen en lezen is gratis.
Hoe snel staat mijn antwoord online?
Meestal binnen een paar werkdagen. Je krijgt een mail zodra het antwoord klaar is, en het komt tussen de andere antwoorden in het Kenniscentrum te staan. Zoek je een vakman, dan zetten we je vraag meteen door als aanvraag.
Komt mijn naam online?
Alleen je voornaam. Je e-mailadres blijft bij ons en komt nooit online.
