Leem kan schimmelen. Het is geen schimmelwerend materiaal zoals kalk, die door zijn hoge pH schimmel tegenwerkt. Leem heeft die eigenschap niet, en de vezels erin, zoals stro, zijn organisch. Blijft een leemwand lang vochtig, dan kan er schimmel op groeien.
Het kritieke moment is direct na het zetten. In een Tsjechische studie naar schimmel op leempleisters bleek dat de droogomstandigheden in de eerste dagen het meeste verschil maakten. Proefstukken die de eerste twee dagen in droge lucht droogden, kregen duidelijk minder schimmel dan stukken die in vochtiger lucht droogden. Hoe vochtiger de lucht, hoe meer groei.
Waar ik schimmel op leem zie, zit er bijna altijd een van deze oorzaken achter:
- een verse wand die weken met de ramen dicht heeft gestaan;
- een muur met optrekkend vocht of een lekkage;
- een koude hoek of balkkop waar het condenseert;
- een badkamer zonder goede afzuiging.
Is de wand eenmaal droog en is de luchtvochtigheid in huis normaal, dan zie ik het weinig. De Britse leemfabrikant Clayworks adviseert binnen een relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 60 procent.
Zit er schimmel op je leemwand, pak dan eerst de oorzaak aan. Daarna kun je de aangetaste bovenlaag lokaal wegschrapen, de rand natmaken en bijwerken met verse leem. Alleen een schimmelspray erop lost niets op zolang de oorzaak blijft.
Zit de oorzaak in een koude buitenmuur of in binnenisolatie, laat dan een bouwfysicus kijken. Dat reken ik niet zelf uit.